[sonya]

مهر از کجا پیدا شد ؟

« می گویند در ادوار ما قبل تاریخ که بشر به حال توحش می زیسته و زندگی شکل قبلیه ای داشته ، به علل نامعلومی ، ازدواج با همخون جایز شمرده نمی شده است . جوانان قبیله که خواستار ازدواج بوده اند ناچار بودند از قبیله دیگر برای خود همسر و معشوقه انتخاب کنند ، از این رو برای انتخاب همسر به میان قبایل دیگر می رفته اند .

در آن دوره ها مرد به نقش خویش در تولید فرزند واقف نبوده است ، یعنی نمی دانسته که آمیزش او با زن در تولید فرزند موثر است ، فرزند را به عنوان فرزند همسر خود می شناخته نه به عنوان فرزندان خود ، با اینکه شباهت فرزندان را با خود احساس می کرده نمی توانسته علت این شباهت را بفهمد . قهراً فرزندان نیز خود را فرزند زن می دانسته اند نه فرزند مرد و نسب از طریق مادران شناخته می شد نه از طریق پدران . مردان موجودات عقیم و نازا به حساب می آمدند و پس از ازدواج به عنوان یک طفیلی که زن فقط به رفاقت با او و به نیروی بدنی او نیازمند است در میان قبیله زن بسر می برده است این دوره را دوره « مادر شاهی » نامیده اند .

دیری نپایید که مرد به نقش خویش در تولید فرزند آگاه شد و خود را صاحب اصلی فرزند شناخت ، از این وقت زن را تابع خود ساخت و ریاست خانواده را بعهده گرفت و باصطلاح دوره « پدر شاهی » آغاز شد .

در این دوره نیز ازدواج با همخون جایز شمرده نمی شد و مرد ناچار بود از میان قبیله دیگر برای خود همسر انتخاب کند و به میان قبیله خود بیاورد و چون همواره حالت جنگ میان قبائل حکمفرما بود انتخاب همسر از راه ربودن همسر صورت می گرفت ، یعنی جوان ، دختر مورد نظر خویش را از میان قبائل دیگر می ربود .

تدریجاً صلح جای جنگ را گرفت و قبائل دیگر می توانستند همزیستی مسالمت آمیز داشته باشند ، و مرد به جای ربودن دختر اجیر پدر زن می شد و مدتی برای او کار می کرد و پدر زن به جای این خدمت دختر خویش را به او می داد تا اینکه ثروت زیاد شد ، و مرد به جای اینکه سالها برای پدر عروس کار کند یکجا هدیه لایقی تقدیم پدر دختر می کرد و دختر را از او می گرفت و از اینجا مهر پیدا شد . »

ویژگی که در این چهار دوره مشابه است این که در تمام این مراحل زن استقلال اجتماعی و اقتصادی ندارد و نه تنها محصول کار و زحمت و مهر او به شوهر و پدر تعلق دارد بلکه حتی نمی تواند به اراده ی خود شوهر انتخاب کند .

اما شهید مطهری به مرحله ی پنجمی هم که روانشناسان و جامعه شناسان در مورد آن سکوت کرده اند ولی اسلام خانواده را بر اساس آن بنیان نهاده ، اشاره می کند .

و آن دورانی است که مرد هنگام ازدواج یک « پیشکشی » تقدیم خود زن می کند و هیچیک از والدین حقی در آن ندارند . در ضمن زن دارای استقلال اجتماعی و اقتصادی است . به اراده ی خود شوهر انتخاب می کند و شوهر هم حق استثمار او را ندارد و فقط در ایام زناشویی می تواند از وصال او بهره مند شود .