قدیمی 10-02-2011, 03:38 PM   #1
(کاربر باتجربه)
 
happy-girl آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2011
نوشته ها: 97   (نمایش پست ها)
تشکر: 1
11 بار در 9 پست از ایشان تشکر شده است
Not Ranked  0 score     
54 نظريات اختصاصى جان ‌لاک




نظريات اختصاصى جان ‌لاک


براى روانشناسى شايد يکى از مهمترين نظريه‌هاى اختصاصى لاک، دکترين کيفيت‌هاى اوليه و ثانوى است. به‌نظر او سه نوع کيفيت يا توانائى وجود دارد.

۱. کيفيت‌هاى اوليه (Primary qualities): آنهائى هستند که در بدن به شکل فطرى وجود داشته و جداگانه توسط حواس حساس مى‌گردند. آنها راه‌هاى اصلى بين روان و دنياى خارج را تشکيل مى‌دهند. اين کيفيت‌ها عبارتند از:

”چنان امورى که از بدن جداشدنى نيستند و در هر حال و وضعى که باشد به شکل ثابت، حواس ما آنها را درک مى‌کند، حتى اگر از لحاظ کميت متغير باشند. مثلاً اگر دانه گندمى را در نظر بگيريم آن را به دو بخش تقسيم نمائيم، هر بخش هنوز سختى سختي، العاد، حجم و تحرک خود را دارد. اگر آن را دوباره تقسيم کنيم باز هم همان کيفيات را در خود دارد به همين ترتيب اگر ادامه دهيم تا به اجزائى که قابل حس نيستند برسيم، هنوز هم تمام اين اجزاء غير قابل ادراک، کيفيات خود را به شکل اوليه نگه مى‌دارند. من اينها را کيفيت‌هاى اصلى (Original) يا اوليه مى‌خوانم که ايده‌هاى ساده مانند: سختى شکل، حرکت يا سکون را ايجاد مى‌نمايند“.





۲. کيفيت ثانوى (Secondary qualities): توانائى‌هائى است که آن شيء بر ايجاد ايده‌ها دارا است که در ساختار شيء به شکلى که اکنون درک مى‌کردند وجود ندارد، آنها عبارتند از:

”آن کيفيت‌ها که در حقيقت در ساختمان خود شيء موجود نبوه، بلکه توانائى‌هائى هستند براى اينکه احساسات مختلفى را توسط کيفيات اوليه خود در ما ايجاد کنند مانند: زنگ، صدا، مزه و امثال آن“.

۳. به‌خاطر کامل بودن لاک يک گروه ديگر از کيفيت‌ها را اضافه مى‌کند يعنى توانائى‌ها (powers).

اشياء قدرت تأثيرگذارى بر اشياء ديگر را دارند علاوه بر تأثيرى که برحواس مى‌گذارند: ”آفتاب قدرت اين را دارد که قير سياه را سفيد کند و آتش، فلز سخت را ذوب نمايد“، ولى توانائى‌ها، بنابر تعريف، در توليد ايده‌ها نقشى ندارند.

در واقع تمام کيفيت‌ها، توانائى‌ها اشياء براى تأثيرگذاردن بر اعصاب و در نتيجه توليد ايده‌ها است. تفاوت اساسى بين کيفيت‌هاى اوليه و ثانوى اين است که در مورد گروه اولى ايده‌ها شبيه مصالح اشيائى که آنها را توليد مى‌کنند، هستند و بنابراين مى‌توان گفت که مصالح ”مستقيم و چنانکه هستند“ ادراک مى‌گردند در حالى‌که در مورد دوم ايده‌ها ابداً شبيه مصالح اشياء نيستند بلکه غيرمستقيم توسط توانائى‌هاى ديگر (مصالح اشياء) ايجاد مى‌شوند.

اين دکترين را ممکن است روشن‌تر بيان کرد اگر تا حدى از استفادهٔ واژه‌هاى لاک صرف‌نظر نمائيم. فرض کنيم که تمام اشياء داراى مصالحى هستند که قدرت تأثيرگذارى بر يکديگر را دارند. هنگامى که آنها ايده‌هاى حسى (Ideas of sense) را برنيانگيزند، آنها را طبق اصطلاحات لاک ”توانائى‌ها“ مى‌توان ناميد. زمانى که براعصاب حواس تأثير گذارده و در نتيجه ايده‌هاى ساده حسى (simple Ideas of sence) را برانگيزند، آنها کيفيت‌هاى ”اوليه، primary“ خوانده مى‌شوند. ولى اگر ايده‌ها مستقيم نمايانگر مصالح اشياء نبوده و يا به آنها شباهتى نداشته باشند، پس به اين نوع کيفيت‌هاى ”ثانوي، secondary“ گفته مى‌شود.

بنابراين گستردگى (Extension) يک کيفيت اوليه است زيرا قادر است به‌طور مستقيم ايده درازاى (گستردگي) بصرى (Visual Extension) را برانگيزد، که همانند درازاى (گستردگي) محرک است ليکن مفهوم فراوانى ارتعاش (Vibration Frequencey) يک کيفيت ثانويه است هنگامى که يک صوت را ايجاد مى‌کند زيرا که نه شباهتى با صوت داشته و نه اينکه صوت ايجاد شده به هيچ وجه داراى نوعى فراوانى است.

در حالى‌که کاربرد لاک از واژهٔ ”کيفيت“ (quality) از يک جهت کاملاً مغاير با معناى امروزى آن است (زيرا که امروزه کيفيت را خاصيت احساس ذهنى مى‌دانند و نه از آن شيء محرک) مع‌هذا کاربرد جديد را تحت‌الشعاع خود قرار مى‌دهد. رنگ، صدا، بو و مزه، کيفيت‌هاى اوليه براى ما و کيفيت‌هاى ثانوى براى لاک محسوب مى‌شوند. به همين دليل خصوصيات ديگر حسى ما براى لاک کيفيت‌هاى اوليه به حساب مى‌آمدند.

يک نتيجه مهمتر اين نظريه اين است که به شکل ضمنى مسئله کل مکانيسم ارتباط بين محرک و احساس منتجه از آن (يا ايده) را مطرح مى‌نمايد. کيفيت‌هاى ثانويه از اين‌رو مى‌بايد معرفى شوند که بين اين دو ارتباط دقيق برقرار نمى‌تواند باشد. روان آينه جهان بين نيست بلکه دانش او از آن عمدتاً غيرمستقيم مى‌باشد. اين مسئله تفاوت بين مصالح اشياء و خصوصيات احساسات بود که دکترين انرژى اختصاصى اعصاب تا حدى سعى بر تبيين آن نمود و ضمن بحث درباره اين نظريه ديديم که چگونه مى‌توان گفت که لاک يکى از اين اصول را پيش‌بينى کرده بود.

happy-girl آنلاین نیست.  
Share on Facebook
پاسخ با نقل قول
پاسخ

برچسب ها
تاریخچه روانشناسی, جان لاک, روان شناسی, روانشناسی


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
ابزارهای موضوع
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


Heavy Bomber   Alcoholicity    Compotation    Allowedly    Heavy Armed    Catimini    Empoison    Consumedly    Chibouk    Impendent    According As    I Think wow    Discommend    Rub Al Khali    Foresaid


All times are GMT. The time now is 12:55 PM.


کپی رایت © 1388 . کلیه حقوق برای وبگاه حرف روز محفوظ است