علل و زمينه هاي گرايش به اعتياد و راه هاي پيشگيري از آن

[mehdi21]

بلاي هستي سوز

طبق تحقيقات کارشناسان امور اجتماعي و روان شناسان ، علل و انگيزه هاي گرايش به اعتياد بسيارند و ما در اينجا به اجمال به برخي از آنها اشاره مي کنيم .

1- بلوغ و نوجواني

دوران بلوغ و نوجواني يکي از حساس ترين دوره هاي زندگي به شمار مي رود. در اين دوره ي سني خصوصياتي از قبيل تشخص طلبي ، اعلام استقلال ، مخالفت جويي ، خودنمايي ، تبعيت از گروه هاي مرجع و ده ها صفت ديگر بروز مي کند. دوره جواني زمان بحران و شورش است. جوان با دارا بودن ويژگي خاص خود به دنبال هيجان است و در اين راه اغلب به بيراهه کشيده مي شود.

نتايج بررسي ها نشان مي دهد که نوجوانان و جوانان ، بيشتر از گروه هاي سني ديگر در معرض خطر اعتياد قرار مي گيرند.


2- اختلافات خانوادگي و تضاد و کشمکش بين والدين

درگيري هاي خانوادگي بين والدين موجب مي شود که فرزندان از مراقبت و کنترل لازم برخوردار نباشند. اين وضعيت و فضاي نامناسب و نامساعد خانوادگي و عدم صميميت بين افراد خانواده موجب مي گردد که فرزندان چنين خانواده اي براي خود دوستاني بيابند و با اهمال وغفلتي که در پرورش آنها شده، به سوي اعتياد سوق داده شوند.


3- دوستان ناباب و معتاد

برخي از افراد سست عنصر و بي اراده وقتي مي بينند دوستانشان با مصرف مواد مخدر نگراني ها و گرفتاري هاي روحي خود را " خاموش مي کنند " ، و حالت" آرامش" و" شادي موقتي" به دست مي آورند، از روي کنجکاوي ترغيب مي شوند تا با چند بار مصرف ، حالتي مانند آنان به دست آورند. اما همين گرايش موقت موجب اعتياد مي گردد و يک عمر بدبختي و پشيماني را در پي مي آورد.


4- نابساماني هاي زندگي و بيکاري

بيکاري و فرار از مشکلات زندگي و عدم توانايي فرد در روبرو شدن با مسائل اجتماعي از ديگر عواملي هستند که موجب مي شوند شخص، مواد مخدر را پناهگاهي براي خود تلقي کند و به آن پناه ببرد.


5- تنهايي، احساس بي پناهي، نداشتن دوستان خوب

تنهايي و بي کسي و شکست هاي اجتماعي و نداشتن دوستاني صالح، امين، دلسوز و مهربان نيز ممکن است فرد را به طرف اعتياد سوق دهد.


6- فشارهاي عصبي و رواني

در اکثر اوقات عوامل رواني و فشارهاي عصبي ، کششي براي اعتياد در فرد به وجود مي آورد. مشکلات و نيازهاي رواني و عاطفي برآورده نشده و عوامل نامساعد و ناراحت کننده ي زندگي ، شخص را به طرف مواد مخدر سوق مي دهد.


7- لذت هاي نفساني زودگذر

گروهي نيز با تصوري نادرست براي پيدا کردن آرزوهاي گمشده خود به مصرف مواد مخدر روي مي آورند و آن را منبع لذت و خوشحالي و رفع نيازمندي هاي خود مي پندارند.


8- فراواني و در دسترس بودن مواد مخدر

نمي توان انکار کرد که فراواني مصرف مواد مخدر و در دسترس بودن و تهيه آسان آن، افراد معتاد و توزيع کنندگان را بر مي انگيزاند و تأثير بسياري در معتاد کردن افراد زودباور به ويژه نوجوانان و جوانان دارد.


9- توهم لذت جنسي بيشتر

برخي از افراد ، ريشه اعتياد را در رابطه با امور جنسي مي دانند و تصور مي کنند مصرف مواد مخدر لذت جنسي را افزايش مي دهد، اما واقعيت اين است که مصرف مواد مخدر نه تنها توانايي جنسي را زياد نمي کند، بلکه موجب اختلال در تعادل هورمون هاي جنسي و عقيمي در مردان و نازايي در زنان مي شود.


10- روي آوردن به کارهاي خلاف شرع ، عقل و عرف جامعه

در نزد فرد معتاد، ترس، وحشت و بزدلي جانشين شجاعت و شهامت و از خودگذشتگي مي شود و چون فرد معتاد به کار و شغل شرافتمندانه بي اعتنا مي گردد، ناچار براي به دست آوردن مواد مخدر و توهم درآمد بيشتر به کارهاي خلاف شرع، عقل و عرف اجتماع مانند تکدي و دزدي روي مي آورد يا واسطه فروش مواد مخدر مي شود.


اصولي ترين راه پيشگيري اعتياد و درمان معتادان

بايد دانست تا زماني که مصرف کننده مواد مخدر داشته باشيم، موادمخدر از راه هاي مختلف به داخل کشور راه مي يابد. بنابراين با اقدامات مؤثر در برخورد با قاچاقچيان مواد مخدر در داخل کشور و مناطق مرزي، راه حل هاي زير نيز جهت کاهش، پيشگيري و درمان معتادان ارائه مي گردد:


1- تحقيقات وسيع علمي به منظور شناسايي دقيق علل روي آوردن افراد ، به ويژه جوانان به اعتياد

بايد زمينه براي تحقيقات مراکز پژوهشي فراهم شود تا زمينه رشد اين بلاي خانمانسوز از ميان برود و ديوار نامريي نيز در برابر اعتياد به وجود آيد. در بسياري از کشورهاي جهان ، کارشناسان پس از سال ها تجربه به اين نتيجه رسيده اند که اصلي ترين راه مبارزه با مواد مخدر و خشکانيدن ريشه اعتياد، برچيدن زمينه و انگيزه اعتياد در نسل جوان است.


2- آموزش عمومي درباره علل و پيامدهاي اعتياد

آموزش عمومي و پيشگيري از اعتياد بايد به عنوان يک فرهنگ در جامعه همگاني شود.


3- شناخت دقيق نيازهاي جوانان

اساسي ترين نيازهاي جوانان، تحصيل، اشتغال ، ازدواج، مسکن، امکانات سالم تفريحي و ورزشي و... مي باشد . با شناخت دقيق نيازها و تصميم جدي براي برطرف نمودن اين نيازها در حد توان توسط خانواده ها، جوانان، مسئولين و...، مي توان اميد جدي به پيشگيري از اعتياد و درمان معتادان داشت.


4- نقش رسانه ها و وسايل ارتباط جمعي

برنامه هاي مفيد آموزشي، تربيتي، تفريحي و سرگرمي ، وسايل ارتباط جمعي ، بخصوص صدا و سيما مي تواند در اين زمينه ، نقش مؤثري داشته باشد. زيرا برنامه هاي تلويزيوني جذاب و آموزنده ، زمينه ساز گرايش جوانان به زندگي سالم و دوري از اعتياد خواهند بود.


5- نقش بهداشت

در تمام جهان، «بهداشت» مقدم بر «درمان» است. در اعتياد نيز پيشگيري از طريق آموزش و تشويق مردم بخصوص نسل جوان بايد در صدر کارهاي ستاد مبارزه با مواد مخدر قرار بگيرد.


6- مبارزه قاطع و پيگير با سوداگران مرگ

7- نقش نهادها، مؤسسات و مراکز فرهنگي


واضح است که براي دور نگهداشتن جوانان از اين بلاي خانمان سوز، نهادهايي چون مدرسه ، مؤسسه هاي فرهنگي و ورزشي، نيروهاي انتظامي، مؤسسه هاي مذهبي و... مي توانند بسيار مفيد و ثمربخش باشند ، اما اهميت هيچ کدام از آنها به پاي خانواده نخواهد رسيد. خانواده به عنوان اساسي ترين واحد جامعه نقش به سزايي در دور نگهداشتن فرزندان از مواد مخدر دارد.