وسواس

[roya]

وسواس چيست ؟

وسواس عبارت است از تكرار بدون اراده افكار ناخوشايند . اگر چه فرد مي فهمد كه اين افكار نامناسب وغير عادي است ليكن قادر به دور كردن آنهانيست . وسواس تا اندازه اي در همه افراد بشروجود دارد ومظاهر آن در شك و ترديد،عدم قدرت در تمركز فكري ، فراموشي و گاهي كم خوابي ديده مي شود .

وسواس هنگامي غير عادي محسوب مي شود كه شخص مبتلا به آن مي فهمد كه فكري كه او را به خود مشغول كرده بسيار قوي است و سعي مي كند كه آنرا از خود دور سازد ولي چون قادر نيست احساس مي نمايد كه فكر مذكور بر او مسلط شده است .

وسواس يك ايده، فكر، تصور، احساس يا حركت مكرر يا مضر كه با نوعى احساس اجبار و ناچارى ذهنى و علاقه به مقاومت در برابر آن همراه است. بيمار متوجه بيگانه بودن حادثه نسبت‏به شخصيت‏خود بوده از غير عادى و نابهنجار بودن رفتار خودآگاه است.روانشناسان وسواس را نوعى بيمارى از سرى نوروزهاى شديد مى‏دانند كه تعادل روانى و رفتارى را از بيمار سلب و او را در سازگارى با محيط دچار اشكال مى‏سازد و اين عدم تعادل و اختلال داراى صورتى آشكار است.

روانكاوان نيز وسواس را نوعى غريزه واخورده و ناخودآگاه معرفى مى‏كنند و آن را حالتى مى‏دانند كه در آن، فكر، ميل، يا عقيده‏اى خاص، كه اغلب وهم‏آميز و اشتباه است آدمى را در بند خود مى‏گيرد، آنچنان كه حتى اختيار و اراده را از او سلب كرده و بيمار را وامى‏دارد كه حتى رفتارى را برخلاف ميل و خواسته‏اش انجام دهد و بيمار هرچند به بيهودگى كار يا افكار خودآگاه است اما نمى‏تواند از قيد آن رهايى يابد.

وسواس به صورتهاى مختلف بروز مى‏كند و در بيمار مبتلاى به آن اين موارد ملاحظه مى‏شود :

اجتناب؛ تكرار و مداومت؛ترديد؛شك در عبادت؛ترس؛دقت و نظم افراطى؛اجبار و الزام؛احساس بن بست؛عناد و لجاجت.


علائم ديگر:

در مواردى وسواس بصورت، خود را در معرض تماشا گذاردن، دله دزدى، آتش زدن جايى، درآوردن جامه خود، بيقرارى، بهانه‏گيرى، بى‏خوابى، بدخوابى، بى‏اشتهايى،… متجلى مى‏شود آنچنانكه به اطرافيانش اين احساس دست مى‏دهد كه نكند ديوانه شده باشد.

اشخاصي كه مبتلا به وسواس هستند اعتماد به نفس ندارند و خود را موجودي بي ارزش و ناچيز مي شمارند. ولي چون نمي توانند افكار وسواس را دور اندازند. بيشتر احساس مقاومت مي كنند.

با تصوير برداري مغز مي توان افراد در خطر ابتلا به وسواس را شناسايي كرد. به گزارش سلامت نيوز به نقل ازجديدترين شماره نشريه پزشكي مغز : با تصوير برداري مغناطيسي يا ام.آر.آي مغز مي توان افرادي را كه از نظر ژنتيكي استعداد ابتلا به اختلالات وسواسي دارند، شناسايي كرد.بررسي اخير محققان نشان مي دهد، اختلال در عملكرد ناحيه اي از ماده خاكستري يا كورتكس مغز كه مسئول مهار كردن پاسخ هاي حركتي است ، ممكن است به بروز رفتارهاي وسواسي منجر شود. وسواس نوعي اختلال اضطرابي است كه با تفكر و رفتارهاي تكراري تظاهر مي كند و عملكرد اجتماعي و شغلي افراد را مختل مي كند.

اينگونه افراد معمولا بسيار تكامل جو مي باشند. ليستي از علائم و مقياس هاي درجه بندي در اينجا آورده شده است كه براي تشخيص اختلالات رواني وسواس فكري عملي كمك خواهد كرد. ولي هيچ ليستي كلي نمي تواند چنين كاري انجام دهد، شما بايد با پزشك خود يا يك روانشناس مشورت كنيد تا اطمينان يابيد.

اختلالات ديگر از جمله افسردگي و اضطراب مي توانند تا حدودي مشكلات مشابهي را با عث شود.پس اگر شما بعضي ازاين علائم را دارا هستيد،حتما بدان معني نيست كه بيماري شما اختلال رواني وسواس فكري –عملي است .

بنابراين مهمترين سوالي كه شما بايد بپرسيد اين است كه آيا افكار، عادتها سد راه زندگي شغلي، زندگي اجتماعي يا زندگي خصوصي شما هستند؟


مقياس وسواس فكري-عملي

مواردي كه ذيلا مي آيند مقياس اندازه گيري شدت وسواس فكري عملي است كه معمولا در كلينيك ها اندازه گيري ميشود. بهبود آن معمولا با درمان انجام مي شود گر چه علائم بيماري شخص به مرور زمان ممكن است تغيير يابد.

جزئي

شخص مدت كوتاهي را براي مقاومت در برابر علائم صرف مي كند و تقريبا هيچ گونه تداخلي در فعاليت هاي روزمره وجود ندارد.
رفتار وسواس فكري –عملي غير قابل تشخيص درمعاينات باليني
علائم ملايم بوده و قابل توجه براي خود شخص و براي بيننده مي باشد و باعث تداخل ملايمي در زندگي شخص مي شود كه شايد مدت زمان كوتاهي در مقابل آنان ايستادگي شود. علائم به آساني براي ديگران قابل تحمل هستند.


رفتار وسواس فكري-عملي كلينيكي

علائم تداخل مشخصي با زندگي معمولي دارند، شخص انرژي زيادي را براي مقاومت و كمك گرفتن از ديگران صرف مي كند تا امور زندگي روزمره ي خود را بگذراند


رفتار وسواس فكري- عملي شديد

علائم بيماري در اين مرحله عاجز كننده و مداخله گرند. فعاليت روزمره يك كشمكش فعال است شخص شايد تمام وقت خود را براي ايستادگي در برابر علائم صرف كند وكمك زيادي را از اطرافيان براي ايفاي وظيفه ي خود جلب نمايد.

رفتار وسواسي فكري –عملي بسيار شديد

علائم كاملا فلج كننده هستند شخص نظارت مستقيمي را در اموري مانند خوردن، خوابيدن وغيره نياز دارد. حتي جزئي ترين تصميم گيري ها يا جزئي ترين فعاليت ها حمايت پرسنل را طلب مي كند اين شديد ترين حالت است .
اگر شما خود را در شماره ي ۷ يا بالاتر از آن قياس كرده ايد بهتر است مشورتي با يك روانپزشك يا روانشناس داشته باشيد ولي اگر با موفقيت علائم خود را مي توانيد كنار بگذاريد. يك مشاور شايد به شما كمك كند نحوه ي زندگي خود را بهتر نماييد.